عبد الصبور شاهين ( مترجم : سيد حسين سيدى )

227

تاريخ القرآن ( تاريخ قرآن ) ( فارسى )

است از طرفى ، عموم اين روايتها به واسطهء ادّلهء عدم تحريف قرآن ، تخصيص مىخورد . ديگر آن كه وقايعى در امتهاى پيشين رخ نموده كه در اين امت اتفاق نيفتاده است مثل زيادت در تورات و انجيل كه به اجماع در قرآن راه نيافته است يا مسخ بسيارى به ميمون و خوك . . . بنابر اين مىتوان گفت كه منظور از اين روايتها ، مشابهت در بعضى وجوه است و منظور از تحريف در اين امت هم ، عدم پيروى از حدود قرآن و عدم رعايت احكام ، قوانين و شرايع آن مىباشد . محمد الفاضل اللنكرانى ، مدخل التفسير ، صص 233 - 237 . و نيز : ابو القاسم الخوئى ، البيان ، صص 220 - 222 . 41 - اشاره به حديث « لا تجتمع امّتى على الخطأ . . . » است . اين حديث مستمسك براى حجيّت « اجماع » نمىتواند باشد ، بماند كه بررسى سندى اين حديث به تواتر معنوى هم نرسيده است . محمد رضا المظفر ، اصول الفقه ، ج 2 ، صص 100 - 101 . و نيز : محمد تقى الحكيم ، الاصول العامة للفقه المقارن ، صص 261 - 264 . 42 - در نظرگاه حضرت خويى ، هرگز عبارتهاى ساختگى و موضوعه ، عبارات تفسيرى نيست . هيچ‌گاه سورهء نورين يا ولايت به عنوان تفسير از ديد اين بزرگوار قلمداد نمىشود چه حضرتش اين عبارتها را از اصل رد مىكنند . مىماند برخى قرائتهاى ياد شده از ابن مسعود كه قرائتهاى تفسيرى هستند . نه آن كه عبارتهاى اضافى ، قرآن باشند در پايان اين مقال به مصحف حضرت على ( ع ) نگاهى كلى خواهيم داشت . 43 - عبارت « كتاب نويسندهء ايرانى ، محسن فانى » برگردان متن عربى زير است : « كتاب المؤلّف الفارسى ، محسن فانى » متن عربى ، ص 174 . ولى بايد گفت : شخصيت محسن فانى يا به بيان بهتر مؤلّف كتاب دبستان المذاهب ، روشن نيست . مشهور آن است كه وى ، ملا محسن كشميرى متخلّص به فانى ( در گذشته به سال 1081 يا 1082 ه . ق . ) بوده است . گفته شده است اين شاعر پارسى گوى كشمير ، اندكى پيش از سال 1028 هجرى قمرى در پاتنه ( patana ) شهرى به هندوستان در ساحل گنگ به دنيا آمده است . بنابر اين ، منظور از عبارت بالا ، كتاب نويسندهء فارسى زبان ، محسن فانى ، مىباشد . دبستان المذاهب ، تحقيق على اصغر مصطفوى ، ص 12 . و نيز : محمد هادى معرفت ، صيانة القرآن من التحريف ، ص 192 . 44 - در پايان اين گفتار ، بد نيست به دفاعيه‌هايى از كتاب فصل الخطاب ، اشاره كنيم . با وجود مناقشاتى كه از آراى محدث نورى از سوى نويسندگان عدم تحريف قرآن ، صورت گرفته ، بعضى به دفاع از محدث نورى